ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΘΕΑ ΙΔΟΥ... ΙΔΟΥ...

3/12: Παρμενίδης. Πατέρας της λογικής, του Ορθού Λόγου, θεωρείται ο γνωστός μας φιλόσοφος ο Ελεάτης Παρμενίδης. «Το γαρ αυτό νοείν έστι τε και είναι». Δηλαδή αυτό που νοούμε υπάρχει και ταυτίζεται με το υπάρχον το νοητό.

Πολύ σπουδαίες είναι και οι γνωσιολογικές αρχές, τις οποίες εισάγει πρώτος ο Ελεάτης σοφός Παρμενίδης. Η κυριωτέρα εξ όλων είναι εκείνη ή οποία εκφράζεται δια της προτάσεως: «Το γαρ αυτό νοείν έστι τε και είναι». Δηλαδή αυτό που νοούμε υπάρχει και ταυτίζεται με το υπάρχον το νοητό. Εκείνο που δεν έχει ύπαρξη δεν δύναται να νοηθεί και να γνωσθεί. Την αληθή έννοια της ανωτέρω ρήσης διασαφηνίζει και το παρακάτω απόσπασμα.

Παρμενίδης

Πατέρας της λογικής, του Ορθού Λόγου, θεωρείται ο γνωστός μας φιλόσοφος ο Ελεάτης Παρμενίδης. Στο έργο του «Περί φύσεως» διδακτικό ποίημα γραμμένο σε εξάμετρους στοίχους από το οποίο διασώζονται 163 στοίχοι, χρησιμοποιεί το ιερατικό επικό ύφος, παρουσιάζεται ως κατέχων γνώσιν αποκαλύφθησαν εις αυτόν από την θεάν, την συμβολίζουσαν το φως της ημέρας και της αληθείας ακολουθών το παράδειγμα του Ησιόδου εμπνεομένου υπό των Μουσών.

Το κύριο μέρος του ποιήματος αναφέρεται στις δύο μεθόδους της έρευνας, μέθοδοι που αποκλείονται αμοιβαία: αν κάποιος ακολουθεί την μία, είναι αδύνατον να πορευθεί την άλλη. Η μία είναι να δεχτεί κανείς ότι το είναι εστίν και η άλλη ότι το είναι ουκ εστίν. Από την μια είναι η μέθοδος της πειθώς, που ακολουθεί την αλήθεια, κι’ από την άλλη η άτοπη μέθοδος, που επιβάλλει την ανάγκη ύπαρξης του μη Όντος. Αλλά το μη Ον δεν μπορεί να το γνωρίσει κανείς ούτε και να το εκφράσει. Γιατί το «είναι» και το «νοείν» είναι το ίδιο. Εν αντιθέσει προς τας αντιλήψεις των Πυθαγορείων, οι οποίοι εξελάμβανον τους αριθμούς ως μη αποτελούντας συνέχειαν, τονίζεται ότι το Ον τυγχάνει ανεπίδεκτον διαιρέσεως. (Οι διαπιστώσεις τους αφορούν διαφορετικές οπτικές γωνίες του Όντος).