|
Schizas.com Περιοδική Ενημέρωση 05.06.16
       


|

Ο θεός Διόνυσος είναι εκείνη η πνευματική παρουσία που μετουσιώνει
την ύλη και εκφράζεται ως ζωτική δύναμη και ως μεστή χαρά για τη ζωή σε
κάθε της έκφανση. Οδηγεί στην αντίληψη της ζωή ως μιας εκστατικής
περιπέτειας και ως ενός μαγικού ταξιδιού αυτογνωσίας και προσφοράς.
Η Γέννηση του Διονύσου
Αρκετοί μύθοι υπάρχουν για την καταγωγή του Θεού Διονύσου, ο
πιο διαδεδομένος εκ των οποίων είναι πως ο Διόνυσος γεννήθηκε δύο
φορές.
Περιγράφεται ως γιος του Δία και της Σεμέλης, η οποία όντας έγκυος,
ζήτησε από το Δία να τον συναντήσει και να τον θαυμάσει σε όλο του το
μεγαλείο, με αποτέλεσμα να κεραυνοβοληθεί και να γεννήσει πριν την ώρα
της. Ο Δίας τότε πήρε το έμβρυο, το έραψε στο μηρό του και από εκεί
ξαναγεννήθηκε ο Διόνυσος ως Θεός. Γεννήθηκε ανάμεσα στα αστροπελέκια
του Δία και την πυρκαγιά του ανακτόρου, γι’ αυτό και έφερε την επωνυμία
πυριγενής και εξαιτίας της συνέχισης της κύησής του στον μηρό του
πατέρα του μηρορραφής, διμήτωρ και δισσότοκος. Η
Ινώ, η αδελφή της Σεμέλης, ανέλαβε να αναθρέψει τον Διόνυσο, αφού πρώτα
τον μεταμφίεσε σε κοριτσάκι, προστατεύοντάς τον από το μένος της Ήρας
που τον καταδίωκε σε όλη του τη ζωή.
Οι μυθολογικές παραδόσεις του Διονύσου-Ζαγρέα είναι
πολλές και συνδέονται άμεσα με τη μυστικιστική λατρεία των
Ορφικών. Σύμφωνα, όμως, με την επικρατέστερη εκδοχή, ο Δίας
φοβούμενος την Ήρα, παρέδωσε το παιδί για φύλαξη στους Κουρήτες. Η Ήρα
από την πλευρά της ανέθεσε στους Τιτάνες να τον βρουν, και ο Ζαγρέας στην προσπάθειά του για να τους ξεφύγει
μεταμορφώθηκε διαδοχικά σε λιοντάρι, τίγρη, άλογο, φίδι και ταύρο. Ο
μύθος αναφέρει πως κατόρθωσαν να τον συλλάβουν και αφού τον τεμάχισαν,
άρχισαν να βράζουν και να τρώγουν τα μέλη του. Όταν ο Δίας κατάλαβε τι
συμβαίνει από τη μυρωδιά, κατακεραύνωσε τους Τιτάνες και ανέθεσε στον
Απόλλωνα να θάψει τα υπόλοιπα μέλη του στον Παρνασσό. Την καρδιά του Ζαγρέα, που είχε μείνει ανέπαφη, την έκλεψε η Αθηνά
και την πήγε στο Δία, ο οποίος κάνοντάς την σκόνη πότισε τη Σεμέλη,
όπου ξαναέμεινε έγκυος στο Διόνυσο.
Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ύστερη ρωμαϊκή, τον Διόνυσο τον
ξαναγέννησε ο Δίας, αφού κατάπιε τη σκόνη από την καρδιά του.Σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Σίγκαλ
Ρ. (Segal R.), ο Διόνυσος ως μυθολογική
οντότητα «δεν είναι μήτε παιδί ούτε άντρας, αλλά αιώνιος έφηβος,
καταλαμβάνοντας μια θέση ανάμεσα στα δύο». Με αυτή τη μορφή,
αντιπροσωπεύει «το πνεύμα της ενέργειας και της μεταμορφωτικής δύναμης
του παιχνιδιού» γεμάτο πονηριά, εξαπάτηση και στρατηγικές που
υποδεικνύουν είτε τη θεϊκή Σοφία ή το αρχέτυπο του
Κατεργάρη, παρόν σε όλες σχεδόν τις μυθολογίες του κόσμου.
Λατρεία και Γιορτές
Η λέξη «Διόνυσος» αποτελεί αναγραμματισμό του «Διός Νους». Αυτός
ο Νους είναι το μέσον που θα μας οδηγήσει στην πραγμάτωση της
θέωσης, δηλαδή το να φτάσει ο άνθρωπος και
πιο συγκεκριμένα, η ψυχή του ανθρώπου, στα επίπεδα της θέωσης. Η ανθρώπινη υπόστασή του, από την πλευρά
της μητέρας του Σεμέλης, μάς δείχνει ότι το γήινο σώμα είναι άρρηκτα
συνδεδεμένο με το θεϊκό στοιχείο. Είναι ο φύλακας της ψυχής που θα την
φτάσει στη θέωση, στο πνεύμα, ώστε να
εκφραστεί η δύναμη του Λόγου. Για αυτό και ο Διόνυσος
επονομάζεται Ζαγρέας, δηλαδή κυνηγός, που
«κυνηγάει» τις ψυχές και τις οδηγεί προς τη θέωση,
παίζοντας έτσι το ρόλο του ως Λυτήριος ή Λυσεύς αλλά και ως Ελευθερωτής.
Διασχίζοντας την Ελλάδα και την Ανατολή ο κυνηγημένος Διόνυσος
ξαναγύρισε στον τόπο του, ενώ σε όλη του αυτή την πορεία κατέληξε να
λατρεύεται από τους εκεί ντόπιους ως, Θεός Ξένος, που
προερχόταν από άλλα μέρη. Αυτοί οι μύθοι είναι η πηγή μιας παράδοσης,
σύμφωνα με την οποία ο Διόνυσος δεν ήταν ελληνικός θεός, όπου η λατρεία
του διαδόθηκε ή επιβλήθηκε με τη βία από τη Θράκη και την Ανατολή. Η
συγκεκριμένη παράδοση οφείλεται στο ότι, πιθανόν, ελήφθησαν κατά γράμμα
οι μύθοι που σχετίζονταν με την ουσιαστική λειτουργία του θεού δηλ.: να
αποκαλύπτει στον κάθε άνθρωπο αυτόν τον «ξένο – άγνωστο» που κρύβει
μέσα του και τον οποίο οι σχετικές του λατρείες αναζητούν μέσω της
χρήσης της μάσκας και της έκστασης. Δεν
αμφισβητείται το γεγονός πως ο Διόνυσος εισήχθη στην ελληνική θρησκεία
αργότερα, ούτε ότι ήταν «μετανάστης θεός» ούτε πως προερχόταν από τον
εμπνευσμένο πνευματικό Βορρά. Ο Διόνυσος ως μορφή, σύμφωνα με τον μύθο,
είναι θεότητα της ‘Aνοιξης και του γλεντιού,την ‘Aνοιξη
εμφανίζεται και τον Χειμώνα εκδιώκεται.
Στους Δελφούς, όμως, η λατρεία του Διονύσου ήταν στενά συνυφασμένη
και συμπληρωματική με εκείνη του Απόλλωνα, με τον Διόνυσο να θεωρείται
κυρίαρχος του Χειμώνα. Στον ίδιο τόπο κάθε οκτώ χρόνια γιόρταζαν την
άνοδο της Σεμέλης από το Κάτω Κόσμο.
Περισσότερα ...
|
|

Με κατάπληξη πληροφορηθήκαμε την πρόταση, που υπογράφεται από 56
πανεπιστημιακούς δασκάλους, σχετικά με την κατάργηση της διδασκαλίας τηςΑρχαίας Ελληνικής Γλώσσας από το πρωτότυπο
στο Γυμνάσιο.
Η έκπληξή μας έγινε μεγαλύτερη από το γεγονός ότι το εν λόγω κείμενο
υπογράφεται από συναδέλφους η συντριπτική πλειονότητα των οποίων δεν
έχει σχέση με την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Φιλολογία ή με την
αρχαιογνωσία εν γένει, ενώ αρκετοί από αυτούς υπηρετούν σε
πανεπιστημιακά τμήματα άσχετα με τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
γενικότερα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η επίμαχη πρόταση υπεραπλουστεύει κατά τρόπο
ανεπίτρεπτο ζητήματα σύνθετα και χαρακτηρίζεται συνολικά από μεγάλη
προχειρότητα.
Πληροφορούμενοι, ωστόσο, ότι το θέμα έχει αρχίσει να αποτελεί σημείο
προβληματισμού των υπευθύνων για τον Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία
θεωρούμε ότι αποτελεί υποχρέωσή μας ως μελών του Τομέα Κλασικής
Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού
Πανεπιστημίου Αθηνών να δηλώσουμε τα εξής σχετικά με την αναγκαιότητα
διατήρησης και περαιτέρω ενίσχυσης του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών
στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Γυμνασίου:
Η Αρχαία Ελληνική Γλώσσα είναι μαζί με τη Λατινική οι δύο κατ’
εξοχήν παγκόσμιες γλώσσες της Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα, στις οποίες
συγγράφηκαν πάμπολλα από τα σημαντικότερα
αριστουργήματα της παγκόσμιας σκέψης όλων των εποχών και σχεδόν το
σύνολο των πνευματικών δημιουργημάτων που έθεσαν τις βάσεις για τη
δημιουργία του σημερινού δυτικού πολιτισμού.
Η Αρχαία Ελληνική υπήρξε για χιλιετίες οικουμενική γλώσσα και
κατείχε στον αρχαίο και μεσαιωνικό κόσμο θέση ανάλογη με αυτήν που
κατέχουν σήμερα η Αγγλική και η Γαλλική.
Ενδεικτικός είναι ο τεράστιος αριθμός ελληνικών λέξεων που υπάρχουν
σε όλες τις σημερινές γλώσσες των χωρών της Δύσης και της Ανατολής.
Οι Έλληνες μαθητές έχουν τη σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν έξοχα
δημιουργήματα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από το πρωτότυπο
καταβάλλοντας ένα μικρό μόνο τμήμα του μόχθου που καταβάλλουν οι
μαθητές των υπόλοιπων χωρών Δύσης και Ανατολής, αφού τα κείμενα είναι
γραμμένα σε μια πρωιμότερη μορφή της ίδιας
της μητρικής τους γλώσσας.
Το όφελος από τη μικρή αυτή επένδυση χρόνου και κόπου είναι
τεράστιο: αυτοδύναμη δυνατότητα αδιαμεσολάβητης
προσέγγισης μεγάλου τμήματος των σπουδαιότερων γραπτών μνημείων της
ανθρωπότητας.
Συνάμα, η αυτόνομη αυτή δυνατότητα προσέγγισης δεν αφορά στα κείμενα
κάποιας ξένης γλώσσας, αλλά στα κείμενα της γλώσσας των μαθητών και της
πολιτισμικής παράδοσης στην οποία ανήκουν και οι ίδιοι.
Σε αυτά δεν ανήκουν μόνο τα κείμενα της αρχαιοελληνικής γραμματείας,
ο Όμηρος, ο Πλάτωνας, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, ο
Αριστοφάνης, ο Θουκυδίδης, ο Αριστοτέλης.
Περισσότερα ...
|
|

Θεμέλια βάση του αρχαίου Ελληνικού Πνευματικού Πολιτισμού και πηγή
όλων των τελουμένων στον Ελλαδικό χώρο
μυστηρίων, είναι η αρχαιότερη Ελληνική φιλοσοφική κοσμολογική θεώρηση.
Πρόκειται για εκείνη που παραδόθηκε από τον Θεολόγο Ορφέα, ο οποίος
αναγνωριζόταν ως ο πατέρας της Ελληνικής Θεογονίας.
Η απόπειρα χρονολόγησης της Ορφικής φιλοσοφικής κοσμολογίας
επεκτείνεται στην αντικειμενική αντιμετώπιση πολύπλευρων λυσσαλέων
προσπαθειών, ώστε να μειωθεί το εύρος της εξέλιξης του χρονικού
"γίγνεσθαι" των Ελλήνων. Μέσα στις συνεχείς προσπάθειες
διαφόρων ομάδων να εξαφανισθεί οτιδήποτε έχει σχέση με τον αρχαίο
Ελληνικό Πνευματικό Πολιτισμό, οι συνεχώς ανανεούμενοι
αυτοί κύκλοι, για τον Θεολόγο Ορφέα, προβάλλουν την δήθεν μυθική του
υπόσταση. Αντίθετα, όλος ο αρχαίος Ελληνικός κόσμος αναγνωρίζει τον
Ορφέα σαν τον δημιουργό της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας και τον θεωρεί,
τον μέγιστό του Θεολόγο.
Ο
δήθεν ευρηματικός, άλλωστε, ισχυρισμός ότι το όνομα Ορφέας καλύπτει
συλλογική Θεολογική προσπάθεια ομάδας, στην οποία θα μπορούσε να
αποδοθεί η ίδρυση της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, δεν ευσταθεί, γιατί
καμιά θρησκεία δεν ιδρύθηκε ποτέ από συλλογική εργασία. Όλες οι γνωστές
θρησκείες έχουν έναν και μοναδικό ιδρυτή. Συνδυάζοντας τόσο την
κορυφαία θέση του Θεολόγου Ορφέα, όσο και ότι πρώτος παρουσίασε την
φιλοσοφική κοσμολογία, γίνεται κατανοητό, γιατί σχεδόν όλοι οι επόμενοι
Έλληνες φιλόσοφοι ασπάσθηκαν τις κοσμολογικές θέσεις του. Η Θεολογική
αναμόρφωση που επέφερε ο μέγιστος αυτός Θεολόγος των Ελλήνων έγινε
αποδεκτή από τον Πυθαγόρα, τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τους Διαδόχους
του Πλάτωνα. Ενώ αντίθετα, ο Αριστοτέλης δεν κατανόησε την Ορφική
παράδοση και η αδυναμία του αυτή ήταν η κύρια αιτία που τον απομάκρυνε
από το να γίνει Διάδοχος του Πλάτωνα στην Ακαδημία. Η Ορφική Θεολογική
αναμόρφωση διαχέεται σ' όλη την αρχαία Ελληνική γραμματεία και πέρασε
μέσα στους μυστηριακούς ορίζοντες, σε τέτοιο βάθος, ώστε η αρχαία
Ελληνική μυστηριακή πραγματικότητα, να βαδίζει πάνω στις Ορφικές
αντιλήψεις.
Ο
Ορφισμός, πηγή της υπέρτατης γνώσης, θεωρείται η πρώτη Ελληνική
μυστηριακή θρησκεία, οι ρίζες της οποίας ανάγονται στην προϊστορική
αρχαιότητα. Ο εμπνευστής της φανέρωσε με τις διδασκαλίες του, τον
σκοπό της ζωής, τον λόγο γέννησης του κόσμου και των θεϊκών οντοτήτων.
Διαμέσου των «Ορφικών», βιβλία με ιερό περιεχόμενο στα οποία
διασώζονται πολλές από τις διδασκαλίες του Θεολόγου Ορφέα, έγινε η
αποκάλυψη του αληθινού λόγου, των μυστηρίων της ψυχής και της σχέσεώς της προς το σώμα.
Ο
Ορφισμός είναι ένα μονοθεϊστικό σύστημα, που έχει σαν επίκεντρό του την
τέλεση αγνού βίου, υποστηρίζοντας την ύπαρξη και ισχύ του νόμου της
ανταποδοτικής Δικαιοσύνης. Πιστεύει ότι η μεταθανάτια κρίση είναι
ανάλογη των όσων διέπραξε ο άνθρωπος κατά τον εκάστοτε κύκλο
ενσαρκώσεώς του. Η πίστη στην Αθανασία της Ψυχής αποτελεί τον κεντρικό
άξονα της Ορφική διδασκαλίας. Οι μυστηριακές τελετές του διακρίνονται,
στον Εξαγνισμό και στην Μύηση.
Η
τελετουργική δομή του και υπόσταση αποβλέπει στην διασφάλιση της ηθικής
αγνότητας, οδηγώντας στον επιδιωκόμενο σκοπό της Ψυχικής απελευθέρωσης.
Η Ορφική λατρεία εκδηλώνεται σε δύο επίπεδα: σ’ αυτό της λατρείας του
Θεολόγου Ορφέα σαν Ήρωα, γιορτή ανοικτή, για όλο τον Δήμο και προσιτή
στις μάζες και σ’ αυτό της λατρευτικής αποθέωσης του Θεολόγου Ορφέα σαν
Μύστη, με μυστηριακά δρώμενα τα οποία απευθύνονται στους λίγους
και «εκλεκτούς» της εκάστοτε εποχής.
Kατά την Ορφική διδασκαλία, επειδή η Ψυχή, είναι
Αθάνατη, ακολουθεί την αέναη εξελικτική της πορεία μέσα στον άπειρο
χρόνο. Ένα τμήμα της εξελικτικής πορείας είναι εκείνο, όπου, η Ψυχή
παραλαμβάνεται από την Αρχαία Ελληνική μυστηριακή Θεογονία.
Περισσότερα ...
|
|
827
       
|
|
|
|